Zatürre Nedir?

Zatürre yani pnömoni nedir?

Halk arasında zatürre olarak bilinen Pnömoni akciğerlerin klinik ve radyolojik olarak tespit edilen inflamasyonudur. Yüksek riskli bir hastalık olan zatürre ülkemizde ölümlerde beşinci, infeksiyon hastalıklarında birinci sıradadır.

Zatürre (pnömoni) tipleri nelerdir?

Zatürrenin 3 tipi vardır.

• Toplum kökenli pnömoni
• Hastane kökenli pnömoni
• Bağışıklığı baskılanmış hastada pnömoni

Günlük yaşamda ortaya çıkan pnömoni(zatürre) nedir?

Günlük yaşamda ortaya çıkan pnömoniye “ Toplum Kökenli Pnömoni” denir. Genellikle bakteriyel infeksiyon sebeplidir. Klinik seyrine göre toplum kökenli pnömoni yani zatürre tipik Zatürre ve A Tipik Zatürre olmak üzere 2 gruba ayrılır.

Zatürre yani Pnömoni belirtileri nelerdir?

Tipik zatürre ve A tipik zatürre belirtileri birbirinden farklıdır.

Tipik Zatürre Belirtileri:

Akut ve gürültülü bir tablo ile başlayan zatürredir. Üşüme ve titreme ile yükselen ateş, öksürük, sarı yeşil veya pas renginde koyu balgam, ciğer zarı tutulmuşsa nefes alıp verirken yan ağrıları ve nefes darlığı şikayetleri tipik zatürrenin ilk belirtileri arasındadır. Tipik zatürre belirtisi olarak solunum yetmezliği yaşanabilir. Akciğer grafisinde lober tutulum olur. Kanda lökosit(WBC-Beyaz küre) ve CRP yükselmesi, formülde sola kayma olur. Etkenler genellikle Streptococcus Pneumoniae, Hemophilus Influenza, gram negatif aeroblar ve anaerob basillerdir.

A Tipik Zatürre Belirtileri:

Subakut ve sinsi bir başlangıç vardır. Eklem ve kas ağrıları, halsizlik, iştahsızlık gibi ön belirtiler görülür. Kuru öksürük, hışırtılı solunum, akciğer dışı organların tutulumuna bağlı baş ve karın ağrıları gibi şikayetler A tipik zatürre belirtileri arasındadır. Radyolojide yamalı infiltrasyon ve parakardiyak tutulum görülür. Kanda lökosit(WBC) normal veya düşüktür. Etkenler Mycoplasma Pneumoniae , Chlamydia Pneumoniae ( TWAR) , Legionella Pneumoniae, virüsler (Influenza ,RSV,Adenovırus,Coronavirus) dir.

Hangi hastalarda akciğer grafisi normal görülebilir ?

• Pnömoninin yani zatürrenin ilk 24 saatinde
• Dehidratasyonda ( sıvı ve elektrolit dengesi bozukluğunda)
• Nötropenik hastada
• Pneumocystis Jiroveci pnömonisinin başlangıç evresinde akciğer grafisi normal görülebilir.

Pnömoni(Zatürre) neden olur, etkenleri nelerdir?

Genellikle vücut direnci düştüğü zaman olur. Başlıca zatürre etkenleri bakteriler, virüsler ve mantarlardır. En sık görülen patojen etken Streptococcus Pneumoniae denilen bakteridir. Okul yaşındaki çocuklarda Mycoplasma Pneumoniae pnömonisi görülebilir. Çocuklarda ve gençlerde zatürre nedeni daha çok viral zatürrelerdir. ( %66). Erişkinlerde bu oran %13 civarındadır. Erişkinlerde bakteriyel pnömoniler daha sık görülür. Viral ve bakteriyel pnömoni ayırımı zordur. Bu nedenle mutlaka ilk dört saat içinde antibiyotik başlanmalıdır. Etkenlerine, laboratuvar ve radyolojik bulgulara ve klinik seyre göre doktor tarafından tipik ve atipik ayırımı yapılır ve tedavi ona göre düzenlenir.

Zatürre(Pnömoni) risk faktörleri nelerdir?

Kişinin eşlik eden hastalıklarının varlığı zatürre risk faktörleri arasındadır.

• KOAH, Bronşektazi, kistik fibrozis, bronşial astım, İnterstisyel akciğer hastalığı gibi kronik akciğer hastalıkları
• Halk arasında şeker hastalığı olarak bilinen Diyabet(Diabetes Mellitus)
• Kalp yetmezliği
• Böbrek yetmezliği
• Karaciğer yetmezliği
• Bağışıklığı baskılayan hastalıkların varlığı
• Kanser hastaları
• Çocuk yaş ve 65 üstü yaş
• Huzurevinde kalma veya evsizlik durumu
• Yakın zamanda konaklamalı seyahat
• Sigara ve alkol kullanımı
• Yatalak hastalar
• Yoğun bakımda tedavi gören hastalar
• Büyük operasyonlar zatürrenin en önemli risk faktörleridir