Östrojen Nedir?

Östrojen nedir?

Hormonlar genel olarak organların fonksiyonlarını düzenleyen, belirli dokuların belirli şekilde davranmalarını söyleyen özel kimyasal habercilerdir. Östrojen başlıca yumurtalıklarda kolesterolden sentezlenen bir hormondur. Az miktarda yağ dokusu ve böbreküstü bezinden de salgılanır. Oluştuktan sonra kana geçerek yarım saat sonra etki edeceği organa ulaşır. Hedef organda kendi sinyallerini oluşturarak hücrelerin fonksiyonlarını değiştirir. 

Ergenlik, fiziksel, duygusal ve seksüel olarak çocukluktan erişkinliğe geçiş dönemidir. Bu dönemin en belirgin özelliği beyin gelişiminin belli bir seviyeye ulaşması ile beyinden gelen sinyallerin yumurtalıkları uyarması ve yumurtalıklardan östrojen hormonunun salgılamaya başlamasıdır. Adet döngüsünün ortasında kanda östrojen seviyesi aniden yükselerek yumurtanın yumurtalıktan atılmasını sağlar. 

Yumurtlama sonrası östrojen düzeyi hızlı bir şekilde düşer. Başka bir değişle yumurtlamanın yani türün devamlılığının sağlanmasının ana sebebi östrojenin vücutta düzenli bir şekilde salgılanmasıdır.

Kadınlarda en önemli hormonlardan bir diğeri de progesterondur. Progesteronun esas etkisi ceninin rahime yerleşmesi ve gebeliğin devamının sağlanması için rahim iç zarının düzenlenmesidir.

Östrojen, dişi cinsiyet özelliklerinin gelişmesi ve korunmasında majör rol oynayan cinsiyet hormonudur.

Esas görevi,  meme gelişimi, pubik ve koltuk altı kıllanması, adet döngüsünün düzenlenmesi ve üreme fonksiyonunun gelişmesine yardımcı olmaktır.

Östrojen, adet döngüsü sırasında embriyonun döllenmesi ve endometriuma (rahim iç zarı) yerleşmesini sağlamak için uygun ortam oluşturur ve embriyonun beslenmesini sağlar.

Östrojen hakkındaki gerçekler

• Yumurtalıklar (overler) östrojen üretiminden esas sorumlu olan organlardır.
• Östrojen, erkek ve kadın bedenleri arasındaki yapısal farklılıklarda rol oynar. Örneğin, kadınların kalça kemiklerinin daha geniş olması ve saçlarının daha çok ve kalıcı olmasının sebebi östrojendir.
• İlaç olarak kullanılan sentetik östrojenler, doğum kontrolünü sağlamak ve menopozun etkilerini azaltmak için tıpta ilaç olarak kullanılır.
• Östrojen, vücutta birçok sistemi etkileyen, hem sağlık hem de hastalık sebebi olabilen önemli bir hormondur.

Üç önemli östrojen tipi vardır:

Östron: Menopozdan sonra kanda en fazla bulunan ve etkisi en zayıf olan östrojen türüdür. Başlıca yağ ve kas hücreleri olmak üzere vücudun birçok hücresinde az miktarda bulunur. 

Östradiol: En güçlü ve en etkili östrojen tipidir. Yumurtalığın ürettiği majör hormondur. Endometriozis( çikolata kisti), miyom ve endometrium(rahim) kanseri gibi bazı kadın kanserlerinin oluşmasına etki eder.

Östriol: Gebelik sırasında en fazla salgılanan ve en zayıf olan tiptir.

Östrojen ve erkekler

Erkeklerde de çok az miktarda, östrojen yağ dokularından salgılanır. Sperm yapımı ve kolesterol metabolizmasında rol oynar.

Östrojenin üreme sistemindeki etkileri

Yumurtalıklar(overler): Yumurtalıklarda yumurta (follikül) gelişmesini uyarır.

Vagina: Vajina epitelinin olgunlaşması ve kalınlaşması, bakteriyel enfeksiyonu engellemek için vajinal ortamın asit dengesinin korunması ve vajinal kayganlığı sağlar.

Fallop tüpleri: Tüp epitel ve kas tabakasının gelişmesi, sperm ve yumurtanın buluşmasına yardım etmek için tüplerin kasılmasını sağlar.

Rahim (uterus): Uterusun iç zarını kaplayan ve adet döngüsü sırasında dökülen endometriumun, ceninin yerleşmesine yardımcı olmak için kanlanması, beslenmesi ve gerekli enzim aktivitelerinin sağlanması östrojen sayesindedir.

Rahim ağzı (serviks): Östrojen, rahimden (uterus) gelen salgıların akışını ve miktarını düzenler. Döllenmeyi sağlamak için spermlerin rahim ağzından geçişini kolaylaştırır.

Meme dokusu: Östrojen memede diğer hormonlarla birlikte çalışır. Ergenlikte memenin büyümesinden, meme uçlarının pigmentasyonundan, emzirmenin sağlanması ve uygun zamanda sonlandırılmasından sorumludur.